Στη Λάρισα, οι κτηνοτρόφοι που έχασαν τα ζώα τους από την ευλογιά περιγράφουν μια κατάσταση στην οποία οι αποζημιώσεις δεν επαρκούν για να καλύψουν το πραγματικό κόστος επανεκκίνησης, ενώ φοβούνται ότι όταν έρθει η ώρα να επιστρέψουν, δε θα έχουν μείνει αρκετοί για να κρατήσουν όρθια την κτηνοτροφία. Εκεί όπου πριν από ενάμιση χρόνο υπήρχαν εκατοντάδες ή και χιλιάδες ζώα, σήμερα υπάρχουν άδειες εγκαταστάσεις, αποθηκευμένες ζωοτροφές και κτηνοτρόφοι που περιμένουν ακόμη να μάθουν πότε και με ποιους όρους θα μπορέσουν να ξαναρχίσουν.
Ο Βάιος Ξυνογαλάς
Η ανασύσταση των κοπαδιών, πάντως, απαιτεί μήνες ή και χρόνια. Ακόμη και στην περίπτωση που ένας κτηνοτρόφος μπορέσει να αγοράσει άμεσα ζώα, η παραγωγή δεν επανέρχεται αυτόματα, καθώς χρειάζεται χρόνος για να δημιουργηθεί ξανά παραγωγικό κοπάδι. Στα Φάρσαλα, ο Βάιος Ξυνογαλάς, που έχασε 862 πρόβατα που είχε μαζί με τον πατέρα του, εξηγεί γιατί η επανεκκίνηση φαντάζει βουνό.
Ο Νίκος Τσιάρας
Την ίδια εικόνα αποτυπώνει ο Νίκος Τσιάρας από το Κουλούρι, ο οποίος έχασε 2.380 ζώα. «Βλέπω τις άδειες εγκαταστάσεις και μου ανεβαίνει η πίεση στο 30», δηλώνει χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την αγανάκτησή του για τα αδιέξοδα.
Ο Χρήστος Παππάς
Ο Χρήστος Παππάς, γραμματέας του Πανλαρισαϊκού Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου, είδε και τα 330 ζώα του να θανατώνονται πριν ενάμιση χρόνο. Όπως δηλώνει στην «Ε», «η αποζημίωση των 170 ευρώ ανά ζώο και των 70 ευρώ για χαμένο εισόδημα, απέχει έτη φωτός από την πραγματικότητα, καθώς η παραγωγή γάλακτος έχει κατρακυλήσει πανελλαδικά κατά 100.000 τόνους, ενώ οι κτηνοτρόφοι παραμένουν απλήρωτοι για τη συνδεδεμένη, χωρίς σαφές σχέδιο ανασύστασης».
Σύμφωνα με τον ίδιο, «στην Π.Ε. Λάρισας η καταστροφή είναι τεράστια, καθώς θανατώθηκαν περίπου 150.000 ζώα, ενώ οι αγορές από το εξωτερικό περιορίστηκαν σε μόλις 10.000». Παράλληλα, όπως σημειώνει, «η Λάρισα εξακολουθεί να βρίσκεται στο «κόκκινο», γεγονός που λειτουργεί ως πρόσθετο εμπόδιο για όσους θέλουν να επιστρέψουν στην παραγωγή». Ο κ. Παππάς εκτιμά ότι αρκετοί θα εγκαταλείψουν οριστικά το επάγγελμα, ενώ η μείωση της παραγωγής γάλακτος έχει ήδη αρχίσει να γίνεται αισθητή. Όπως υποστηρίζει, «η παραγωγή έχει μειωθεί κατά περίπου 100.000 τόνους, εξέλιξη που, σε συνδυασμό με τη συνολική αύξηση του κόστους, πιέζει και την τιμή της φέτας, η οποία, όπως λέει, μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 15-16 ευρώ».
«ΒΛΕΠΩ ΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΔΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΕΒΑΙΝΕΙ Η ΠΙΕΣΗ ΣΤΟ 30»
Ακόμα πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Νίκου Τσιάρα, κτηνοτρόφου από το Κουλούρι. Είχε δημιουργήσει μια μεγάλη επιχείρηση, επενδύοντας στις εγκαταστάσεις και στον εξοπλισμό της. Είχε 2.380 ζώα και θανατώθηκαν όλα. Σήμερα, εκτός από τις άδειες εγκαταστάσεις, έχει να διαχειριστεί και τεράστιες ποσότητες ζωοτροφών που παραμένουν αποθηκευμένες στη μονάδα του, καθώς οι διαδικασίες καταστροφής και αποζημίωσης των ζωοτροφών παραμένουν στα χαρτιά. Όπως λέει στην «Ε», «με έχουν επισκεφθεί πολλοί πολιτικοί, μου λένε «έχεις δίκιο», αλλά δεν έχει γίνει τίποτα» και περιγράφει την εικόνα που αντιμετωπίζει καθημερινά, «βλέπω άδειες τις εγκαταστάσεις από ζώα, βλέπω και τις ζωοτροφές μέσα και ανεβαίνει η πίεση στο 30!». Το χαμένο εισόδημα που έλαβε, όπως εξηγεί, χρησιμοποιήθηκε για να καλύψει χρέη από ζωοτροφές, ενώ οι ζωοτροφές εξακολουθούν να βρίσκονται στις αποθήκες. Μόνο το καλαμπόκι που έχει αποθηκευμένο ανέρχεται σε περίπου 1.500 τόνους, αξίας, σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου 90.000 ευρώ. Παρά τις δυσκολίες, ο ίδιος θέλει να ξαναστήσει την επιχείρησή του, καθώς έχει τις εγκαταστάσεις, έχει επενδύσει και δε θέλει να εγκαταλείψει την παραγωγή.
«ΘΑ ΞΑΝΑΦΤΙΑΞΩ ΤΟ ΚΟΠΑΔΙ,ΑΛΛΑ ΣΕ ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ»
Στη Βαμβακού Φαρσάλων, ο 39χρονος Βάιος Ξυνογαλάς βρίσκεται μπροστά στο ίδιο δίλημμα. Μαζί με τον πατέρα του διατηρούσαν φάρμα με 862 πρόβατα, αλλά η ευλογιά οδήγησε στη θανάτωση ολόκληρου του κοπαδιού. Με την περιοχή να παραμένει «κόκκινη», τις απολυμάνσεις των μονάδων να καθυστερούν και το κόστος αγοράς νέου ζώου να φτάνει τα 480 ευρώ, όταν η αποζημίωση ήταν 170 ευρώ, εκτιμά ότι μόλις το 30% των κτηνοτρόφων θα τολμήσει να ξαναρχίσει. Ο ίδιος, πάντως, δηλώνει αποφασισμένος να επιστρέψει. Διαθέτει ήδη τις εγκαταστάσεις και τα μηχανήματα, αλλά ξέρει ότι η επιστροφή δε θα είναι εύκολη. Ακόμη κι αν μπορούσε να αγοράσει αύριο ζώα, τονίζει, θα χρειαζόταν περίπου 13-16 μήνες μέχρι να αρχίσει ξανά η παραγωγή γάλακτος και η επαναφορά της μονάδας στα προηγούμενα επίπεδα θα απαιτούσε πολύ περισσότερο χρόνο. Για να φτάσει, δηλαδή, ξανά στα 800 ζώα θα μπορούσε να χρειαστεί ακόμη και μία δεκαετία. Για τον ίδιο, το πρόβλημα είναι ακόμα πιο πιεστικό επειδή συμμετέχει σε πρόγραμμα νέων κτηνοτρόφων και κινδυνεύει να το χάσει εάν απασχοληθεί σε άλλη εργασία, «ζούμε με τις αποζημιώσεις τώρα», λέει χαρακτηριστικά.
ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΟ Η ΟΡΟΕΠΙΤΗΡΗΣΗ
Την ίδια στιγμή, νέος «πονοκέφαλος» προστίθεται με τη νέα εγκύκλιο του ΥΠΑΑΤ για την οροεπιτήρηση, η οποία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων διώξεων ή προβλημάτων για ζώα που θα βρεθούν οροθετικά, παρά το γεγονός ότι τα αντισώματα δεν ισοδυναμούν απαραίτητα με ενεργή λοίμωξη. Η ανίχνευσή τους υποδηλώνει προηγούμενη έκθεση στον ιό, χωρίς να μπορεί από μόνη της να προσδιορίσει αν η έκθεση προήλθε από φυσική μόλυνση ή πότε ακριβώς συνέβη. Για τους κτηνοτρόφους αυτό δημιουργεί ερωτήματα για το τι σημαίνει στην πράξη ένα θετικό αποτέλεσμα, ποια θα είναι η διαχείριση των ζώων και ποιες συνέπειες θα έχει για τις μονάδες και την προσπάθεια ανασύστασης.
Της Σοφίας Σπανού
