Ο λόγος; Από τη μια τα πολλά έξοδα, με κορυφαίο το ύψος των ενοικίων, και από την άλλη το περιορισμένο πλέον ποσοστό κέρδους σε πολλά προϊόντα και η μικρή αγοραστική κίνηση του κόσμου.
Στη Λάρισα, όπου κάποτε κάθε γειτονιά είχε το δικό της σημείο αναφοράς, το μικρό περίπτερο, σήμερα το τοπίο αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα. Όλο και περισσότερα ρολά κατεβαίνουν οριστικά, αφήνοντας πίσω τους κενά κουβούκλια, που υπενθυμίζουν πως ένας κλάδος με δεκαετίες ιστορίας βρίσκεται πλέον σε οριακή κατάσταση.
Κουβούκλια που μόλις περάσει λίγο διάστημα και δεν υπάρξει ενδιαφέρον γκρεμίζονται.
Η πρόεδρος των Περιπτερούχων Λάρισας κ. Ελένη Καραγιάννη
Σύμφωνα με την πρόεδρο του Συλλόγου Περιπτερούχων Λάρισας, κ. Ελένη Καραγιάννη, αυτήν τη στιγμή λειτουργούν περίπου 45 περίπτερα στη Λάρισα, αριθμός δραματικά μειωμένος σε σχέση με παλαιότερα. Και ο αριθμός αυτός δεν πρόκειται να διατηρηθεί για πολύ. «Τα επόμενα χρόνια, και ίσως τους αμέσως επόμενους μήνες, θα κλείσουν πολλά περισσότερα», υποστηρίζει. Η ίδια δεν κρύβει ότι ο κλάδος βρίσκεται σε αδιέξοδο. Οι λόγοι, όπως εξηγεί, είναι τόσο οικονομικοί όσο και θεσμικοί.
Το πρώτο και μεγαλύτερο πρόβλημα αφορά τα εξοντωτικά ενοίκια. Τα περίπτερα που κάποτε ανήκαν σε αναπήρους πολέμου, με χαμηλό κόστος, μόλις πάψει να υφίσταται αυτό το καθεστώς περνούν στον Δήμο. Το περίπτερο διατηρεί το υπάρχον ενοίκιο. Όμως, όταν λήξει το συμβόλαιο, ο Δήμος έχει πλέον τη δυνατότητα να το αναπροσαρμόσει ανάλογα με την περιοχή. Αυτό σημαίνει ότι για ένα μικρό κουβούκλιο λίγων τετραγωνικών η οικονομική επιβάρυνση μπορεί να γίνει δυσβάσταχτη. «Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να καταθέσουν πρόταση για το αν θέλουν να το συνεχίσουν ή όχι. Αλλά πλέον κανείς δε θέλει. Κανείς δεν αντέχει», δηλώνει η κ. Καραγιάννη. Το δεύτερο μεγάλο «χτύπημα» είναι το χαμηλό ποσοστό κέρδους. Αν και τα περίπτερα αποτελούν παραδοσιακά μια πολυδιάστατη μικρή επιχείρηση, με προϊόντα από εφημερίδες και τσιγάρα, μέχρι κάρτες και αναψυκτικά, τα περιθώρια έχουν σχεδόν μηδενιστεί. «Δεν αξίζει να δουλεύεις για άλλους», επισημαίνει η πρόεδρος και προσθέτει πως: «Οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι οικογενειακές, με συγγενείς να εναλλάσσονται στα ωράρια για να μείνει στο τέλος ένα ημερομίσθιο στο σπίτι. Αλλά κι αυτό το μεροκάματο πριονίζεται συνεχώς. Δεν υπάρχει περιθώριο διαφυγής». Παράλληλα, η εικόνα της αγοράς επιβαρύνεται από την άνθηση των καταστημάτων με ψιλικά, τα οποία ξεφυτρώνουν σε κάθε γωνιά, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό σε πρωτοφανή επίπεδα.
Η κ. Καραγιάννη θεωρεί ότι υπάρχει πίεση «να λειτουργήσει έτσι η κατάσταση ώστε να φύγουν από τη μέση οι περιπτεράδες». Μία άτυπη, αλλά έντονη αναδιάρθρωση του λιανεμπορίου μικρού όγκου φαίνεται να εξελίσσεται εις βάρος του παραδοσιακού περιπτέρου. Και τα προβλήματα δε σταματούν εδώ. Οι νέες απαιτήσεις για πληρωμές με κάρτα, η συνεχής τριβή με τις τράπεζες για τραπεζικά έξοδα και POS, οι καταγγελίες πολιτών για κατάληψη κοινοχρήστων χώρων και το συνεχώς αυξανόμενο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας συνθέτουν ένα περιβάλλον πιεστικό και πολλές φορές εχθρικό. «Όλα μαζί δημιουργούν μία κατάσταση δύσκολη. Δεν είναι μόνο ένα το πρόβλημα, είναι πολλά και έρχονται το ένα πάνω στο άλλο», λέει χαρακτηριστικά. Η πρόεδρος του Συλλόγου δεν κρύβει την απαισιοδοξία της για το άμεσο μέλλον. Προβλέπει ότι με τον νέο χρόνο θα δούμε να γκρεμίζονται ακόμα περισσότερα περίπτερα. Κι αυτό όχι επειδή υπάρχει κάποιος που θέλει να τα αντικαταστήσει, αλλά επειδή απλούστατα δεν εκδηλώνεται κανένα ενδιαφέρον διατήρησής τους. «Ο κόσμος αγαπάει τα περίπτερα, μας το λέει καθημερινά. Αλλά στο τέλος αυτά που θα μείνουν θα είναι ελάχιστα. Το πολύ δέκα σε όλη τη Λάρισα», τονίζει, αφήνοντας να εννοηθεί πως αυτό δεν είναι τυχαίο, αλλά μέρος ενός ευρύτερου «σχεδίου» που αφήνει πίσω τους μικρούς επαγγελματίες.
ΠΡΟΣΤΙΜΑ ΣΕ ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ
Τις προηγούμενες ημέρες, εν τω μεταξύ, επιβλήθηκαν πρόστιμα δεκάδων χιλιάδων ευρώ σε περίπτερα του κέντρου της πόλης. Τα πρόστιμα, σύμφωνα με τη Δημοτική Αρχή, επιβλήθηκαν από την πλευρά του Δήμου, καθώς διαπιστώθηκε μετά από καταγγελίες στην ηλεκτρονική πλατφόρμα πως σε κάποιες περιπτώσεις επαγγελματίες είχαν καταλάβει περισσότερο χώρο απ’ όσο δικαιούνταν. Σύμφωνα με την κανονιστική, οι επαγγελματίες έχουν δικαίωμα για 4 πόρτες ψυγείων (νερών – αναψυκτικών), 1 παιχνίδι, 1 ψυγείο παγωτών και 3 σταντ.
Τίτλοι τέλους για το περίπτερο στην Τρίγωνη πλατεία
Ο Αργύρης Αλεξανδρής που διατηρούσε το περίπτερο στην Τρίγωνη πλατεία και η οικογένειά του το δούλευε από το 1982
Ένα μικρό κομμάτι της καθημερινότητας της Τρίγωνης πλατείας πέρασε οριστικά στην ιστορία, καθώς το περίπτερο που βρισκόταν στον μέσον σχεδόν της πλατείας για περισσότερο από μισό αιώνα κατεδαφίστηκε πριν από λίγες ημέρες. Η ξύλινη κατασκευή του 1972, που επί σχεδόν 45 χρόνια λειτουργούσε από την οικογένεια Αλεξανδρή, αποτελούσε για πολλούς Λαρισαίους σημείο αναφοράς, τόσο για τις πρακτικές εξυπηρετήσεις της εποχής όσο και για τη ζεστασιά των ανθρώπων που το στελέχωναν.
Ο Θανάσης Αλεξανδρής, γιος του επί σειρά δεκαετιών περιπτερά, μιλώντας στην «Ε» περιγράφει το περίπτερο ως «δεύτερο σπίτι» για την οικογένεια. Αν και ο ίδιος εργάστηκε αρκετά χρόνια εκεί, ήταν ο πατέρας του, ο Αργύρης Αλεξανδρής, που είχε συνδεθεί περισσότερο με το σημείο και τους ανθρώπους του. «Ο πατέρας μου ήταν εκεί κάθε μέρα, από τις 6 το πρωί μέχρι τη μία το βράδυ. Πρακτικά όλη του η ζωή ήταν αυτό το περίπτερο», αναφέρει.
Την εποχή εκείνη, ο ρόλος του περιπτερά ήταν πολύ διαφορετικός. Δεν επρόκειτο απλώς για ένα σημείο λιανικής, αλλά για μια πραγματική «γωνιά επικοινωνίας». Πριν η τεχνολογία μπει στην καθημερινότητα, το περίπτερο διέθετε τηλέφωνο που εξυπηρετούσε τη γειτονιά, ενώ οι περαστικοί σταματούσαν συχνά για να ρωτήσουν πληροφορίες, να ενημερωθούν ή να ανταλλάξουν μια κουβέντα. Η πρωινή αγορά της εφημερίδας αποτελούσε τελετουργία για τους κατοίκους, ενώ, όπως λέει ο Θανάσης Αλεξανδρής, «ο πατέρας μου ήξερε τι θέλει ο καθένας πριν καν το ζητήσει». Με το πέρασμα των χρόνων, όμως, οι συνθήκες άλλαξαν. Η λειτουργία των περιπτέρων έγινε πιο δαπανηρή, τα ενοίκια αυξήθηκαν, τα καταστήματα πολλαπλασιάστηκαν και ο παραδοσιακός ρόλος του περιπτερά άρχισε να φθίνει. «Πλέον δε βγαίνει το μεροκάματο. Τα έξοδα είναι πολύ περισσότερα και ο τζίρος πολύ χαμηλότερος», εξηγεί ο κ. Αλεξανδρής, σημειώνοντας πως η οικογένεια είχε ήδη σταματήσει τη λειτουργία του περιπτέρου εδώ και καιρό, πριν από την τελική κατεδάφιση.
Του Κώστα Γκιάστα
